Meer materiaal via website voor Katwijks Woordenboek

Weet u/jij wat aebelegrieks betekent? Of knààiter? Of katjefrik? Als het antwoord op die vraag ja is, dan is een bezoekje aan de website www.katwijkswoordenboek.nl zeker de moeite waard. Met die site hopen Leendert de Vink en Jaap van der Marel op nog meer informatie voor hun ambitieuze project: het Katwijks Woordenboek dat rond 2012 moet gaan verschijnen.

Leendert de Vink en Jaap van der Marel zijn al weer een paar jaar samen bezig met het Katwijks Woordenboek en het werk vordert gestaag. Iedere week komen ze bij elkaar om gebogen over de boeken te zitten. Ze hebben inmiddels 2.500 woorden en uitdrukkingen verwerkt en beiden verwachten de komende jaren nog veel meer te verwerken. Een behoorlijke veelvoud van het huidige aantal, zo schatten ze. Die schattingen baseren De Vink en Van der Marel op de hoeveelheid brondocumenten die nog niet verwerkt zijn. De Vink: 'We hebben nog de boekwerken van Overdiep en Varkevisser en de vele brieven en mails van particulieren.'
Het duo verwacht ook veel van de nieuwe website, ontwikkeld door Betterwebsites.nl, die begin vorige maand 'de lucht in ging'. Naast nieuws, veelgestelde vragen en publicaties zijn er op de site een aantal zogeheten knoppen te vinden met woorden als aebelegrieks, knààiter en katjefrik. Als iemand

Leendert de Vink en Jaap van der Marel zien de website als een middel om meer te weten te komen over het Katwijks dialect. (Foto: Frans Roomer.)

de betekenis weet, kan men via die knoppen een mailtje naar de site sturen, een mailtje met daarin de betekenis en een zin waarin het gevraagde woord voorkomt.
'We hopen dat er weer wat meer reacties los komen die materiaal opleveren voor het woordenboek. We hopen dat mensen ons kunnen helpen om de betekenis van bepaalde woorden helder te krijgen,' legt Van der Marel uit. 'Het moet een middel zijn om meer te weten te komen over het Katwijks dialect,' voegt De Vink er aan toe.

'Sting d’r wat op?'
Internet is echter niet zo gebruikelijk onder de doelgroep die nog dagelijks dialect spreekt: oudere Katwijkers. 'Nou, vergis je niet. Veel ouderen zitten op het net. Maar we denken dat het zo gaat, dat de jongere generatie de site raadpleegt en dan vervolgens bij het wekelijkse bakje koffie de ouderen naar de betekenis van woorden vraagt.' De Vink ziet het al helemaal voor zich. 'Dat de ouderen dan vragen: "Wat wulle ze nou weer wete? Sting d’r nog wat op, op-te sààit?" Het zou mooi zijn als er in de gezinnen over gesproken wordt.' Van der Marel: 'Natuurlijk blijven we zelf de oudere Katwijkers in onze kennissenkring benaderen met vragen en woordenlijstjes.'
Via de knoppen op de site kunnen De Vink en Van der Marel gericht vragen stellen. 'We zetten woorden op de site waar we nog helemaal niets van weten, maar ook waar we al wel iets van weten maar waarvan de betekenis ons nog niet helemaal helder is,' aldus De Vink. 'We zoeken een stuk bevestiging. Het zou mooi zijn als we bijvoorbeeld op één woord drie reacties krijgen met eenzelfde betekenis,' stelt Van der Marel.

En wat is nu eigenlijk de betekenis van die drie woorden? Aebelegrieks is onder andere 'onbegrijpelijk'. Knààiter betekent 'hoofd', maar ook 'klap' of 'iets groots'. Katjefrik staat voor 'uitgeteld' en 'uitgeput'. Dat woord heeft de dialectvorsers overigens al de nodige hoofdbrekens gekost. De Vink: 'We wilden weten waar het vandaan kwam. Dan ga je zoeken in woordenboeken bij 'katje' en kwamen we 'katijf' tegen, dat ellendig betekent. Jaap kwam op 'katijfrijk' en als je dat heel snel uitspreekt, kan je op 'katjefrik' komen. In verouderd Nederlands bestaat het woord 'katijvelijk', en dat betekent ellendiglijk. Heel waarschijnlijk, maar zeker weten doen we dat nog niet, komt 'katjefrik' daar vandaan.' En juist dat gepuzzel en het vinden van een treffer is voor De Vink en Van der Marel een van de beweegredenen om door te gaan met hun werk. Want het Katwijks Woordenboek moet er komen. De Vink: 'Het is belangrijk het dialect vast te leggen, anders gaat het voorgoed verloren. Dat houdt ons aan de gang!'

Eerder verschenen in De Katwijksche Post, 8 november 2007.